RSS Feed

Pawel Althamer / 6 Heykel / Galeri Mana

Yeni yağmış, yeni tutmuş, daha griye çalmamış, çamura bulanmamış tertemiz karlara basarak, Cihangir’den Karaköy’e doğru yürüdük. O kadar sıkı giyinmişiz ki İtalyan Yokuşu’ndan yuvarlanacak kıvamdaydık. Rüzgarın, nerde duracağı belli olmayan karları suratımıza vurması dışında bir aksilik yaşamadan Galeri Mana’nın kapısına vardığımızda iki kardanadam kadar beyazdık. Galeridekiler kardan kaçıp içeriye sığındık sanmışlar, oysa evden çıkarken aklımızda önce bu sergiyi gezmek sonra da Karabatak’ta kahve içmek vardı.

64906_10151199293936820_475556026_nsanatsepeti04

Geniş salona dağılmış üç heykel de dışardaki kar kadar beyaz, sanki herşeyi örten tanecikler toparlanıp bu heykellerde vücut bulmuş gibi. Maske yüzler ve iskelet üzerine geçirilmiş beyaz şeritlerle oluşturulmuş bu heykellerden biri hemen kendine doğru çekti beni ve her yeri gezdikten sonra da favorim o olarak kaldı. Tekerlekli iskemlede bir kadını iten bir rahibe olarak canlandı ilkin gözümde. Rahibenin kıyafeti yere kadar inen, efil efil, tiril tiril, herbiri ayrı yöne dağılacak kadar ferah, parça parça kumaşlardan müteşekkildi. Tekerlekli sandalyenin ve rahibenin varlıklarına rağmen bu beyaz şeritler ne sargı bezini çağrıştırıyorlar ne de başka bir ruhsal bir ağırlığı işaret ediyorlardı. Havada, yüksekte uçuşan, sadece beyazıyla değil airborne oluşuyla da dışarda yağan karla rezonans içindeki bu heykellerin aslen çağrıştırdığı kinetik bir enerjiydi.

Rüzgar hızında bir hareketin ortasında yakalanmalarına rağmen donup kalmış gibi katı değillerdi, tam tersine henüz başlamamış bir erimenin kıyısında yumuşak ve havalanacak kadar hafiftiler ve belli ki yüreklerinde de yoktu bir ağırlık. Hızlıydılar ama acele etmiyorlardı. Acile götürülen bir hasta değildi mesela burada söz konusu olan. Hız sürtünmenin fantastik azlığından kaynaklıydı sanki. Kar tanelerinin neşeli yüzüyle, kar tatilinin beklenmedik çocuksu sorumsuzluğuyla, karın örttüğü fonda belirginleşen hareketlerin şenliğiyle birlikte tereyağından kıl çeker gibi, kayarak, akarak, rüzgarla hemhal olarak gitmekteydiler.

sanatsepeti01

Beyazlıkla birlikte dini motifleri de terkisine alarak batının nice kilisesinde, katedralinde, nişlerde karşımıza çıkan mermerden heykelleri çağrıştırsalar da dini göndermeler de uçucu, malzeme de belli ki mermerle akraba değil. Belki tam da bu yüzden ölümsüzlüğü, kalıcılığı, zamana direnebilmeyi değil de geçiciliği ve hafifliği yayıyorlar çevrelerindeki boşluğa. Dokunmaya teşvik eden pürüzsüzlükleri ele gelince pek kırılgan, zira son tahlilde plastikler.

Plastiğin kalıcılığı bir sorun, sanatın kalıcılığı sorunundan çok farklı bir biçimde. Ancak broşürde anlatıldığına göre bu malzeme, sanatçının ailesine ait bir plastik şirketinde üretilmiş. Polonya’daki fabrikanın bir bölümü Berlin’deki sergi mekanına taşınmış. Althamer ve işçiler birlikte heykellerin sergilendiği Deutsche Guggenheim çalışanlarının ve müze ziyaretçilerinin modellik ettiği yüzlerce heykel yapmışlar, İstanbul’a 6 tanesi gelmiş olsa da. Velhasıl plastik hernekadar boş, kof ve hafif bir malzeme ise de bu işler sözkonusu olduğunda aile mirasının ve karbon ayak izlerinin ağırlığını taşıyor.

Üst kattaki bir başka heykel mermerde asla olmayan, plastiğe dair bambaşka bir kinetiği ön plana çıkarmış, akışkanlığı, likiditeyi, erimeyi. Gözlüklü bir rahibenin ayakta okuduğu kitabı dinlerken duyduklarının zevkiyle “erimiş” bir figür var. Sadece yüzü kalmış, bedenin diğer formu eriyik, yattığı yerde yayılmış, öylesine gevşemiş ki sınırlarını yitirmiş. Rahatlığı ve yataylığı ile sert görünümlü rahibenin tezatı olan bu erimiş figürün yanına uzandım ben de. Boş sergi salonunda insanın böyle keyifleri olabiliyor. Bir grup heykelle takılmak gibi. Tuğla duvarlar, demir doğramalı geniş pencerelerden süzülen kar ışığı, İstanbul’da değilmişim gibi hissettiriyordu bana. Bir süre oturduktan sonra rüya gibi bir başka gerçekliğin içinde ben de beyaz oldum, sanki ölümlülüğüme dokundum ve huzurla doldum.

428033_10151199294056820_804528070_nsanatsepeti02

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: